Heidegebieden behoren tot de meest karakteristieke natuurgebieden in onze regio. Met de heidestruiken en grassen geven ze hun typische karakter aan het gebied.
Elk jaar worden onze heidegebieden Kruisheide en Pommelsven geteisterd door de weersomstandigheden. De meeste gevolgen van het weer houden weinig risico in voor de heidegebieden, met uitzondering één, nl. droogte.
Tijdens langdurige droogte daalt het vochtgehalte van de vegetatie sterk waardoor het vatbaarder wordt voor brand. Onze heidegebieden liggen te midden van een omgeving met aanwezigheid van de Grove Den, een boomsoort die eveneens als brandgevoelig wordt beschouwd in combinatie met droge heidevegetatie.
Gevolgen van een heidebrand
Zowel Kruisheide als Pommelsven zijn omgeven door een bebouwde omgeving. Naast de ecologische schade en de gezondheidsproblemen door rookontwikkeling kan een heidebrand overslaan op een woning met alle gevolgen voor de bewoners.
Monitoring van het brandrisico
Tijdens de voorjaars- en zomerperiode volgen zowel het gemeentebestuur, als de hulpdiensten als de lokale natuurvereniging het brandrisico in de heidegebieden op.
Hiervoor wordt het kleursysteem van het agentschap Natuur en Bos gevolgd. Deze kleurencode en de bijhorende maatregelen kunnen per provincie verschillen.
Omdat onze heidegebieden vergelijkbaar zijn met de natuurgebieden in de provincies Antwerpen en Limburg wat betreft vegetatie, wordt dan ook de kleurencode voor deze provincies gevolgd.
Voor Broekelei en de zuidelijke kant van onze gemeente blijft de kleurencode van de provincie Vlaams-Brabant behouden.
Wat houdt deze kleurencode brandrisico in?
De kleurencode per provincie vind je op de website van het Agentschap Natuur & Bos.
Groen = laag risico. Er zijn geen bijzondere maatregelen nodig.
Geel = verhoogd risico. De vegetatie wordt al wat droger dan normaal. Er is al een licht verhoogde waakzaamheid.
Oranje = hoog risico. De vegetatie is al zeer droog. De waakzaamheid wordt aangescherpt.
Rood = extreem hoog risico. De vegetatie is extreem droog. Hulpdiensten zijn in verhoogde staat van paraatheid. Kruisheide en Pommelsven worden afgesloten.
Preventiemaatregelen
Een droogteperiode of warme temperaturen kunnen we niet voorkomen. Toch zijn er acties die we kunnen ondernemen om het brandrisico zo laag mogelijk te houden.
- Roken is verboden. Dit verbod is een permanent verbod in de heidegebieden en is steeds van toepassing. Houd ook rekening met de uitgedroogde bermen en omgeving rondom de heidegebieden. Ook deze zijn onderhevig aan het brandrisico.
- Gebruik een BBQ op goed doordachte manier en denk goed na over de locatie van het toestel. Houd blusmiddelen in de buurt.
- Gebruik geen vuurkorven of vuurschalen in droge periodes.
- Gebruik geen onkruidbranders en/of andere tuinmachines.
- Laat geen glas of glanzend materiaal liggen. Neem afval mee naar huis of deponeer het in één van de vuilbakken.
- Verwijder droog (planten)materiaal dat snel vuur kan vatten bij een vonkje. Check ook de dakgoten op verdroogde bladeren.
- Gebruik water doordacht en sproei enkel risicoplekken. Sproei niet elke dag een beetje, maar liever 1 keer en bij voorkeur 's avonds wanneer de verdamping minder is en het vocht langer vastgehouden wordt. Houd rekening met een mogelijke beperking op gebruik van (leiding)water en op het oppompen van open water.
- Leg een bufferzone aan in de tuin, aangrenzend aan het natuur- of bosgebied.
- Maai het gras niet te kort.
- Houd de grond vochtig. Hou daarbij rekening met het droogte- en/of hitteplan.
Een gewaarschuwd persoon is er twee waard
Bij code rood (extreem hoog brandrisico) worden Kruisheide en Pommelsven volledig afgesloten voor publiek.
Ook buiten de periode van code rood is een verbod op toegang van de heidegebieden mogelijk. Bij aanhoudende droogte met windval, vastgestelde incidenten met vuur, het herhaaldelijk overtreden van het rookverbod of het voorkomen van een activiteit die een verhoogd brandrisico betekenen, kan het gemeentebestuur overgaan tot het afsluiten van de heidegebieden.
Je doet er goed aan om altijd de noodnummer 112 van de hulpdiensten bij de hand te hebben. Een handige tool is de app 112BE. Je hoeft geen nummers te onthouden en je kan deze niet vergeten als je even in paniek bent.
Bevind je je ergens in één van onze heidegebieden op het moment van een noodsituatie? In afwachting van de hulpdiensten, moet je jezelf in veiligheid brengen:
- Neem de snelste weg uit het heidegebied, weg van de rookontwikkeling.
- Blijf op de paden en loop niets dwars door de begroeiing.
- Waarschuw ook wandelaars die je onderweg tegenkomt.
- Probeer niet zelf de brand te blussen.
